شکار چه حیواناتی در ایران مجاز است؟
شکار فعالیتی که از دیرباز بخشی از فرهنگ و زندگی انسانها بوده هنوز هم در بسیاری از نقاط جهان از جمله ایران جایگاه ویژهای دارد. اما این روزها با افزایش آگاهی درباره حفاظت از محیط زیست و گونههای جانوری قوانین شکار سختگیرانهتر شدهاند. اگر شما هم از آن دسته افرادی هستید که به شکار علاقه دارید یا فقط کنجکاوید بدانید چه حیواناتی را میتوان شکار کرد، با من همراه شوید. در این مقاله بهطور کامل درباره ی این موضوع که شکار چه حیواناتی در ایران مجاز است؟ می پردازیم.
چرا قوانین شکار اهمیت دارد؟
شکار مثل یک شمشیر دو لبه است. از یک طرف، میتواند راهی برای کنترل جمعیت برخی گونهها یا حتی تأمین معیشت باشد و از طرف دیگر اگر بدون نظارت انجام شود میتواند به انقراض گونهها و تخریب اکوسیستم منجر شود. در ایران سازمان حفاظت محیط زیست مسئول تنظیم قوانین شکار است. این قوانین برای این وضع شدهاند که تعادل طبیعت حفظ شود و نسل حیوانات در خطر نیفتد. فکرش را بکنید اگر همه بدون محدودیت شکار کنند چه بلایی سر جنگلها و دشتهایمان میآید؟
قوانین شکار در ایران شامل مواردی مثل فصل شکار، مناطق مجاز و گونههای خاصی است که شکارشان آزاد است. این قوانین هر سال ممکن است تغییر کنند پس اگر قصد شکار دارید حتماً باید اطلاعات بهروز را از سازمان محیط زیست یا مراجع معتبر بگیرید.
بیشتر بخوانید: تفاوت چراغ قوه تاکتیکال با چراغ قوه معمولی چیست؟
چه حیواناتی را میتوان شکار کرد؟
حالا میرسیم به سؤالم اصلی: چه حیواناتی را میتوان در ایران شکار کرد؟ جواب این سؤال به عوامل مختلفی بستگی دارد مثل منطقه جغرافیایی، فصل شکار و وضعیت گونهها. بهطور کلی شکار برخی گونههای پرندگان و پستانداران در ایران مجاز است اما فقط با دریافت مجوزهای لازم. بیایید نگاهی به چند نمونه از این گونهها بیندازیم:
پرندگان مجاز برای شکار
پرندگان همیشه یکی از اهداف اصلی شکارچیان بودهاند. در ایران گونههایی مثل کبک، تیهو و برخی انواع اردکها در فهرست شکار مجاز قرار دارند. اما این به این معنی نیست که میتوانید هر زمان که خواستید به شکار این پرندگان بروید. سازمان محیط زیست برای هر گونه فصل و محدوده خاصی تعیین کرده است. مثلاً شکار کبک معمولاً در پاییز و زمستان مجاز است چون در این زمان جمعیت آنها پایدارتر است.
شکار پرندگان مهاجر هم داستان خودش را دارد. این پرندگان که در فصلهای خاصی به ایران میآیند گاهی در فهرست شکار مجاز قرار میگیرند اما تعداد و نوع آنها به شدت کنترل میشود. اگر عاشق شکار پرندگان هستید حتماً باید تقویم شکار را چک کنید تا مطمئن شوید که در زمان مناسب به سراغشان میروید.
پستانداران مجاز برای شکار
وقتی صحبت از پستانداران میشود گونههایی مثل گراز، قوچ، میش و کل و بز در برخی مناطق ایران قابل شکار هستند. گراز به دلیل جمعیت زیاد و آسیبی که به مزارع کشاورزی میزند معمولاً در بسیاری از مناطق شکارش آزاد است. اما برای گونههایی مثل قوچ و میش باید مجوزهای خاصی دریافت کنید. این مجوزها معمولاً به تعداد محدودی صادر میشوند تا فشار زیادی به جمعیت این حیوانات وارد نشود.
شکار کل و بز هم در برخی مناطق کوهستانی مثل زاگرس یا البرز با شرایط خاصی مجاز است. این حیوانات به دلیل زیستگاه خاصشان، نیازمند مدیریت دقیق هستند. فکر میکنید شکار یک کل وحشی در کوههای بلند چقدر هیجانانگیز میتواند باشد؟ اما یادتان باشد بدون مجوز این کار نه تنها غیرقانونی است بلکه میتواند به طبیعت آسیب بزند.
در چه مناطقی شکار مجاز است؟
شکار در هر جایی از ایران آزاد نیست. سازمان محیط زیست مناطق خاصی را بهعنوان مناطق شکار ممنوع، حفاظتشده، یا آزاد مشخص کرده است. مثلاً پارکهای ملی مثل گلستان یا کویر بهطور کامل شکار ممنوع هستند. اما در برخی مناطق آزاد یا شکارگاههای خصوصی، میتوانید با مجوز شکار کنید. این مناطق معمولاً در استانهایی مثل یزد، کرمان یا چهارمحال و بختیاری قرار دارند.!
فصلهای شکار و محدودیتهای آن ها کدامند؟
یکی از مهمترین نکاتی که هر شکارچی باید بداند فصل شکار است. فصل شکار معمولاً با توجه به چرخه زندگی حیوانات تنظیم میشود. مثلاً در فصل جفتگیری یا زادآوری شکار اکثر گونهها ممنوع است تا به تولید مثلشان آسیبی نرسد. این مثل این است که بخواهید از یک باغ در حال رشد میوه بچینید باید صبر کنید تا میوهها برسند!
در ایران فصل شکار معمولاً از پاییز شروع میشود و تا اواخر زمستان ادامه دارد. اما این بازه برای هر گونه و هر منطقه متفاوت است. مثلاً شکار گراز ممکن است در برخی مناطق در تمام طول سال آزاد باشد اما برای پرندگانی مثل کبک فقط چند ماه خاص مجاز است.
چگونه مجوز شکار بگیریم؟
برای شکار قانونی باید مجوز شکار دریافت کنید. این مجوزها توسط سازمان حفاظت محیط زیست یا ادارات کل محیط زیست در هر استان صادر میشوند. برای دریافت مجوز باید مدارک لازم مثل کارت شناسایی، گواهی دورههای آموزشی شکار و گاهی حتی معرفینامه از یک انجمن شکارچیان را ارائه دهید.
دریافت مجوز مثل گرفتن بلیط برای یک سفر هیجانانگیز است. بدون آن نه تنها نمیتوانید شکار کنید بلکه ممکن است با جریمههای سنگین یا حتی زندان روبهرو شوید. پس قبل از هر چیزی، مطمئن شوید که همه مدارکتان کامل است.
بیشتر بخوانید: تکنولوژی لنز فوکوسدار در چراغ قوهها چیست؟
نکات مهم برای شکار مسئولانه
شکار فقط یک تفریح نیست؛ یک مسئولیت است. شکار مسئولانه یعنی رعایت قوانین، احترام به طبیعت، و اطمینان از اینکه به اکوسیستم آسیب نمیزنید. چند نکته ساده اما مهم برای شکار مسئولانه اینهاست:
- همیشه از سلاحهای مجاز و استاندارد استفاده کنید.
- تعداد شکار خود را به حداقل برسانید و فقط به اندازه نیاز شکار کنید.
- از شکار حیوانات ماده در فصل زادآوری خودداری کنید.
- زبالههای خود را در طبیعت رها نکنید.
شکار مسئولانه مثل کاشتن یک درخت است؛ باید مراقب باشید که ریشههای طبیعت را خراب نکنید تا نسلهای بعدی هم بتوانند از آن لذت ببرند.
شکار در ایران اگر با رعایت قوانین و مسئولیت انجام شود میتواند هم یک فعالیت هیجانانگیز باشد و هم راهی برای کمک به مدیریت اکوسیستم. از شکار پرندگانی مثل کبک و تیهو گرفته تا پستاندارانی مثل گراز و قوچ، گزینههای مختلفی برای شکارچیان وجود دارد اما همه اینها به دریافت مجوز، رعایت فصل شکار و احترام به طبیعت بستگی دارد. اگر عاشق شکار هستید یادتان باشد که طبیعت خانه ماست و ما فقط مهمان آن هستیم.
